مصطفى النوراني الاردبيلي
496
دائرة المعارف بزرگ طب اسلامى ( فارسى )
مضر : تب و نسيان مىآورد . م صلح آن : گلقند و دارچين و عسل . مقدار خوراك رب آن 15 گرم مىباشد . « 2 » بستان المفردات آن را ثقيل و دير هضم نوشته است و نوع خاصى از آن را سيب ميخوش ترش و شيرين نوشته است . آن مقوى اعضاى رئيسه و مفرح مىباشد ، قى و گيجى را دور مىكند ، عصاره برگهايش پادزهر عقرب مىباشد ، نافع مريضهاى مسلول و لاغر مىباشد . ترش آن قابض مىباشد و تمام خواص سابق را نوشته است . « 3 » اسم طبى درخت آن pyrus malus است . همدرد رب آن را بهطور مشهّى و هاضم و مقوّى چشم و در امراض جگر و ضعف بدن و ضعف در ايام مريضى و سرفه و سل استعمال كرده است و دو اين به نام رب سيب شيرين ، از عرق سيب با شكر و عرق گل گاو زبان مخلوط نموده ، بهطور مقوى قلب و درد شكم توصيف كرده است و نيز شربت سيب خالص از رب سيب درست كرده نيز براى ضعف قلب و مسكن و مقوى دماغ استعمال كرده است و يك شربتى مقوّى و مشهّى براى ضعف عام از ميوههاى گوناگون مثل سيب و به و انار و انگور و زرشك و ليمو و سماق درست كرده كه خيلى با فايده بيان كرده است و نيز عرق فواكه از خيلى سبزيها و ميوهها گرفته مىشود . سيب نيز در آن مشمول شده است و نيز در بيشتر نسخهها مقوى دماغ و دل و مفرح با ديگر داروها مخلوط شده است . « 1 » دستور بريتانى ، سيب را ميوه درخت pyrus malus نوشته است و آن 1 % اسيد و 5 % آلبومين و پكتين دارد و از عصاره آن سركه بيان كرده است و اسيد آن را ماليك اسيد گفته است . « 2 » آب سيب : شيره سيب اثر نيرو دهنده اعصاب و ماهيچهها را دارد و چون مدر و دفع كننده مواد سمى بدن است ، براى مبتلايان به رماتيسم و نقرس مفيد واقع مىشود . ضماد
--> ( 2 ) - مخزن المفردات ، ص 247 . ( 3 ) - بستان المفردات ، ص 182 . ( 1 ) - همدرد ، ص 87 - 119 - 120 - 138 - 199 - 295 - 281 . ( 2 ) - دستور بريتانى ، ص 1969 - 1024 .